Suplementacja omega 3 może być niebezpieczna

Zanieczyszczenia w suplementach omega-3

Sama informacja, że w składzie suplementu diety z kwasami omega-3 znajduje się „olej rybi” to zdecydowanie za mało. Należy sięgać po produkty z dokładnie opisanym składem, najlepiej przebadane i certyfikowane. Kwasy omega-3 z niezweryfikowanego źródła mogą zawierać:

1. metale ciężkie – rtęć, ołów i kadm prowadzące do problemów neurologicznych, zaburzające prawidłowy rozwój organizmu, a nawet mogące uszkadzać nerki,
2. dioksyny – to bardzo toksyczne związki chemiczne, które mogą powodować zaburzenia hormonalne, osłabiać układ odpornościowy i zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów,
3. PCB (polichlorowane bifenyle) – są klasyfikowane jako prawdopodobne czynniki rakotwórcze dla ludzi, negatywnie wpływają na odporność, układ nerwowy oraz płodność organizmu,
4. pestycydy – choć stosuje się je w rolnictwie, mogą spływać do wód, mają negatywny wpływ na układ nerwowy i hormonalny, obniżają odporność i zwiększają ryzyko nowotworów.

Potencjalna obecność metali ciężkich i innych zanieczyszczeń w suplementach diety wynika z zanieczyszczonego środowiska, w jakim żyją ryby wykorzystywane do produkcji omega-3. Algi kumulują metale ciężkie w mniejszym stopniu niż ryby, jednak najlepiej sięgać po suplementy z certyfikatami potwierdzającymi, że produkt jest wolny od zanieczyszczeń.

Renomowani producenci suplementów z omega-3 badają swoje produkty na obecność metali ciężkich w niezależnych, akredytowanych laboratoriach (np. J.S. Hamilton) i publikują otrzymane wyniki.

Świeżość i jakość omega-3

Lekarze i dietetycy zalecają suplementację wielonienasyconych kwasów tłuszczowych ze względu na liczne właściwości zdrowotne kwasów omega-3. Jednak o tym, czy suplement rzeczywiście będzie działał, w znacznej mierze decyduje świeżość oleju rybiego.

Z czasem olej rybi ulega utlenianiu, czyli procesowi chemicznemu, podczas którego tłuszcze zawarte w oleju reagują z tlenem z powietrza. Proces ten jest naturalny i nieunikniony – w jego wyniku olej traci swoje wartości odżywcze w postaci kwasów omega-3. W wyniku utleniania powstają również związki o działaniu prozapalnym i potencjalnie toksycznym dla organizmu.

W celu oceny świeżości olejów stworzono specjalny wskaźnik TOTOX (TOTal OXidation value). Wzrasta on liniowo w miarę pogarszania się świeżości oleju – im wyższy TOTOX, tym gorszej jakości olej z omega-3. Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności najlepiej wybierać oleje ze wskaźnikiem TOTOX poniżej 25.

Nie wszyscy producenci suplementów z omega-3 podają informacje o wskaźniku TOTOX. Warto więc sięgać po produkty, które mają taki wskaźnik.

Co jeszcze wpływa na jakość omega-3?

1. Jeśli masz pewność, że wybrany przez Ciebie suplement z omega-3 nie zawiera zanieczyszczeń i ma wskaźnik TOTOX poniżej 25, zwróć uwagę na jego źródło. Wbrew pozorom oleje z omega-3 mogą pochodzić nie tylko z ryb oceanicznych i zimnowodnych. Dobre źródła omega-3 to również mikroalgi, kryl, a w przypadku samego kwasu ALA także nasiona chia, oleje z ogórecznika, lnu i krokosza barwierskiego.
2. Mając na uwadze jakość suplementu z omega-3, możesz sięgać po produkty z certyfikatami: FOS (Friend of the Sea), MSC (Marine Stewardship Council), IFOS (International Fish Oil Standards Program), a także IKOS (Międzynarodowe standardy dotyczące oleju z kryla), IAOS (International Algal Oil Standards).
3. Polecamy również trójglicerydową formę suplementów z omega-3, ponieważ taka jest lepiej wchłaniana.

Zbilansowanie kwasów tłuszczowych omega

Prosząc o suplement z kwasami omega w aptece, często można dostać kapsułki z kwasami omega-3, -6 i -9. Myślimy, że im więcej, tym lepiej, dla większości osób nie jest to jednak dobry wybór.

Zarówno kwasy omega-6, jak i kwasy omega-9 łatwo można dostarczyć w ramach codziennej diety. Zawierają je liczne oleje (np. słonecznikowy, oliwa z oliwek), a także orzechy, nasiona i pestki. To właśnie kwasów omega-3 nie spożywamy wystarczająco dużo (zwłaszcza kwasów EPA i DHA).

Prawidłowy stosunek spożycia kwasów omega-3 do omega-6 wynosi od 1:1 do 1:4-5. W praktyce jemy o wiele więcej kwasów omega-6, przez co stosunek omega-3 do omega-6 wynosi ok. 1:15-20. Według badań ma to niekorzystny wpływ na zdrowie, sprzyjając m.in. stanom zapalnym, rozwojowi raka piersi u kobiet po menopauzie i nowotworów prostaty u mężczyzn.

Suplementując same kwasy omega-3, możesz zwiększać przewagę kwasów omega-3 nad kwasami omega-6 w swoim organizmie. Najlepiej sięgać po kwasy omega-3 z dużą zawartością kwasów EPA i DHA. To one występują w rybach morskich, które jemy najrzadziej.

Świadomy wybór omega-3

Zdecydowanie warto suplementować wysokiej jakości kwasy omega-3. Zaleca się to niemal wszystkim, którzy jedzą tłuste ryby morskie rzadziej niż 1-2 razy w tygodniu. Dotyczy to zwłaszcza kobiet w ciąży, matek karmiących, osób o osłabionej odporności i borykających się ze stanami zapalnymi.

Dobry sposób na to, jak wybrać najlepsze suplementy z omega-3, stanowi korzystanie z rankingów porównujących ze sobą tego rodzaju produkty. W rankingu masz dostęp do wielu suplementów z czytelnym wyszczególnieniem ich najważniejszych właściwości. Sprawdzisz w nim m.in.:

1. zawartość kwasów EPA i DHA w 1 porcji,
2. rodzaj oleju zastosowanego w suplemencie,
3. formę kwasów omega-3,
4. wskaźnik TOTOX,
5. rodzaj opakowania,
6. zestawienie ceny z wystarczalnością produktu.

Przeciwwskazania do suplementacji omega-3

Suplementacja omega-3 może być niebezpieczna dla osób, u których występuje zwiększone ryzyko krwawień, np. chorujących na hemofilię lub przyjmujących leki przeciwzakrzepowe i obniżające ciśnienie krwi. To najczęstsze przeciwwskazania do suplementowania kwasów omega-3. 

Przeciwwskazaniem do stosowania omega-3 może być również stwierdzona alergia: na ryby lub skorupiaki. W takim przypadku warto szukać bezpiecznej alternatywy, takiej jak omega-3 z alg.

Suplementację omega-3 skonsultuj z lekarzem również, jeśli planujesz zabieg chirurgiczny, masz zaburzenia rytmu serca lub przyjmujesz jakiekolwiek leki na stałe.

Czy suplementacja omega 3 może być niebezpieczna? Podsumowanie

Suplementacja omega-3 może być ryzykowna ze względu na zanieczyszczenia takie jak metale ciężkie i dioksyny obecne w produktach o niezweryfikowanym składzie. Niska jakość oleju rybiego i nieprawidłowy stosunek kwasów tłuszczowych omega-3 do omega-6 również mogą prowadzić do problemów zdrowotnych. Dlatego warto sięgać po sprawdzone suplementy diety, posiłkując się rankingami tworzonymi przez ekspertów. Przed rozpoczęciem suplementacji skonsultuj się z lekarzem, by wykluczyć ewentualne przeciwwskazania.

Pamiętaj, że suplement diety to środek spożywczy, a nie produkt leczniczy. Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety.