Jak samodzielnie zbadać piersi

Samobadanie jest jednym z elementów profilaktyki nowotworu piersi. Choroba ta jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym wśród kobiet w Polsce. Rak piersi w początkowym stadium nie daje żadnych objawów, dolegliwości występują dopiero kiedy choroba się rozwinie lub nastąpią przerzuty do innych narządów.

W dalszym stadium w piersi pojawiają się guzki, które można wyczuć podczas samobadania. Dlatego tak ważne jest regularne samodzielne badanie, a także kontrolna mammografia i badania ultrasonograficzne. W większości przypadków to właśnie samobadanie wskazuje na nieprawidłowości w ciele i jest pierwszym krokiem prowadzącym do dalszej diagnozy. Regularne badania są w stanie wykryć zmiany o średnicy ok. 1 centymetra.

Kiedy najlepiej robić samobadanie piersi?

Nawyk samodzielnego badania piersi powinien być wdrażany już od około 20. roku życia i praktykowany co miesiąc. Jest to darmowe, szybkie badanie, które możesz wykonać we własnym domu, bez konieczności zapisywania się do lekarza. Samobadanie najlepiej wykonywać pomiędzy 5. a 10. dniem cyklu menstruacyjnego, ponieważ zmiany hormonalne wpływają na tkankę gruczołów piersiowych i na piersiach mogą pojawić się obrzmienia i zgrubienia, często mylnie interpretowane jako guzki. Istotne jest także, aby badanie powtarzać zawsze tego samego dnia cyklu, co wpłynie też na jego regularne wykonywanie. Kobiety w okresie menopauzy, które już nie miesiączkują, mogą wybrać dowolny dzień miesiąca na samobadanie, jednak również powinien być to zawsze ten sam dzień.

Jak samemu zrobić badanie piersi?

Pierwszym krokiem w samobadaniu piersi jest dokładne obejrzenie ich w lustrze, w pozycji stojącej. Piersi należy obejrzeć w trzech pozycjach:

kiedy ręce są swobodnie opuszczone wzdłuż ciała,
gdy opieramy ręce na biodrach,
z rękami założonymi za głowę.

Zwróć uwagę czy piersi nie zmieniły kształtu, struktury, koloru. Przyjrzyj się, czy nie posiadają wgłębień, zaczerwienień, obrzęków i czy sutek jest w prawidłowej pozycji. Obejrzyj dokładnie brodawki i naciśnij je, aby sprawdzić, czy nie wydobywa się z nich płyn. Ból piersi może być wywołany przez zły dobór biustonosza, dlatego zawsze warto nosić stanik, który komfortowo podtrzymuje biust.

Badanie palpacyjne piersi

Kolejnym krokiem jest wybranie najwygodniejszej dla siebie metody badania za pomocą dotyku. Możesz badać piersi:

zgodnie z ruchem wskazówek zegara od brodawki,
z góry do dołu pionowymi liniami,
promieniście od brodawki.

Ten krok najlepiej wykonywać pod prysznicem, ponieważ po mokrej skórze łatwiej ślizgają się palce. Badanie należy wykonywać przy użyciu trzech środkowych palców ułożonych na płasko. Samobadanie pod prysznicem należy wykonać, unosząc jedną rękę za głowę i dokładnie, punkt po punkcie dotykać pierś od dekoltu do dołów pachowych, zwracając uwagę na zgrubienia czy guzki.

Jak zbadać piersi na leżąco?

Badanie piersi na leżąco przebiega tak samo jak w przypadku badania pod prysznicem. Dla ułatwienia można pod bark włożyć poduszkę lub zwinięty ręcznik. Po zdjęciu biustonosza damskiego badaj piersi, leżąc na wznak, szukając guzków i zgrubień. Lewą ręką badaj prawą pierś i prawą pachę, a prawą ręką – lewą część ciała. Sprawdź, czy węzły chłonne nie są powiększone.

Kiedy udać się do lekarza?

Z lekarzem należy skonsultować się kiedy zauważalna jest asymetria piersi, czujemy zgrubienia lub guzki w okolicy pachy, widzimy zapadanie, zaczerwienienie lub zmarszczenie piersi albo owrzodzenie, zmianę położenia lub wyciek z brodawek. Należy pamiętać jednak, że nie każdy guzek to rak piersi. Większość kobiet posiada w piersiach drobne guzki, które nie są złośliwe i nie wymagają leczenia. Do lekarza należy zgłaszać się także raz w roku na profilaktyczne kontrole. Pamiętajmy, alby nosić dobrze dobrany biustonosz, ponieważ złe dobranie bielizny damskiej może mieć wpływ na rozwijanie się schorzeń.