Czy przed depresją można się ustrzec?

Jest jedną z najbardziej powszechnych chorób przewlekłych. Depresja bywa lekceważona, postrzegana jako wymysł, stan smutku, roztkliwianie się nad sobą. Tymczasem nieleczona może prowadzić do poważnych konsekwencji, a nawet śmierci.

Zdiagnozowanych jest ok. 350 mln ludzi na świecie aż 1,5 mln w Polsce. Jak podaje WHO, dwa razy częściej dotyka kobiet, niż mężczyzn. Wśród pacjentów przeważają osoby w wieku produkcyjnym – 20-40 lat. Jak ją rozpoznać, jak walczyć i czy można zastosować działania profilaktyczne, by do niej nie dopuścić?

Zwykły smutek czy zaburzenie psychiczne?

Ten rodzaj zaburzeń afektywnych kojarzony jest z obniżonym nastrojem, brakiem energii i anhedonią. Według Światowej Organizacji Zdrowia do tych trzech głównych cech należy jeszcze dołączyć:

niską samoocenę,
problemy ze snem,
zaburzona aktywność,
poczucie winy,
problemy z apetytem
obniżenie sprawności intelektualnej, kłopoty ze skupieniem uwagi,
myśli i zachowania samobójcze.

Każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny i diagnozy terapeutycznej. Nie jest do końca zbadane, co odpowiada za wywołanie tego stanu. Skomplikowana struktura mózgu nie pozwala jednoznacznie określić czynników wpływających na pojawienie się choroby, są zbyt złożone. Jednakże wysunięto kilka hipotez na ten temat.

Przyczyny wystąpienia zaburzenia

Depresja może mieć wiele źródeł. Rozróżnia się główne podstawy zaistnienia tego negatywnego zjawiska, którymi są czynniki:

biologiczne – zaburzenia gospodarki hormonalnej i immunologicznej, obciążenie genetyczne, dysfunkcje neuroprzekaźnictwa i nieprawidłowa biologia snu,
psychologiczne i psychospołeczne – dotyczą predyspozycji chorego do radzenia sobie w sytuacjach ciężkich, stresowych, wymagających odporności emocjonalnej. Duże znaczenie mają też umiejętności interpersonalne i sposób sprostania problemom związanym takimi kwestiami jak utrata pracy, śmierć bliskiej osoby, rozstanie z partnerem. Osoby, które cierpią przez zaburzenie na tle psychologicznym, mają niską samoocenę, brakuje im wiary w siebie. Może to być związane z nieprawidłowymi relacjami z rodzicami. Dziecko, którego potrzeby nie są zaspokojone, uczucia i emocje nie są odwzajemniane, ma niskie poczucie wartości, nie czuje się warte uwagi, nie umie być chwalone i nie docenia żadnych swoich sukcesów w życiu dorosłym. Również przeżyte traumy odznaczają się na stałe w psychice człowieka. Stresujące sytuacje, negatywne wydarzenia życiowe, a szczególnie te, które miały miejsce w dzieciństwie, mogą powodować trwałe dysfunkcje synaps neuronowych, co ma odzwierciedlenie w narastaniu błędnego postrzegania świata i samego siebie, skutkując stanami depresyjnymi.

Jak sobie radzić z depresją?

Leczenie depresji jest procesem skomplikowanym. Ważna w tej kwestii jest prawidłowa, rzetelna edukacja, by wyczulić społeczeństwo, uświadomić osoby zagrożone tą przypadłością oraz ich otoczenie, że ich stan wymaga odpowiedniej terapii, nie może być zaniedbany. Zastosowanie psychoterapii oraz jeśli to wymagane wsparcia farmakologicznego w postaci specjalnie dobranych antydepresantów, pozwoli dotkniętym tym schorzeniem, normalnie funkcjonować i radzić sobie z trudami życia. Niektóre przypadki wymagają leczenia ambulatoryjnego lub hospitalizacji. Do opanowania depresji lekoopornej mogą być wykorzystane elektrowstrząsy, stymulacja magnetyczna i psychochirurgia. Dotyczy to zaawansowanych stanów choroby.

Istotnym zagadnieniem jest też profilaktyka antydepresyjna. Metody wspierające proces terapii, takie jak: aktywność fizyczna, relacje towarzyskie, odpowiednia dieta, stosowanie probiotyków, ziołolecznictwo, mogą przyjąć naturalną formę dbania o równowagę emocjonalną. Nie powinny stanowić alternatywy dla profesjonalnej pomocy, ale są dodatkowym formą wzmocnienia stanu psychicznego pacjenta.